عامل و دوران حیات مرض خاکسترک انگور

عامل مرض خاکـــسترک تاک یکــــــــــنوع قــــــــارچ
بنام(Uncinula necator) میباشد .
اینکه عامل مرض مذکور چطور زمستانگذرانی می نماید معلومات کامل وجود ندارد.
اما بعضی ازعلمای امراض نباتات به این عقیده است که عامل مذکور زمستان خود را بشکل سپور در داخل ساختمان های پرتشیا سپری می نماید. ودر اوایل بهار ساختمان های باردهی مذکورمیکفد و بالای تاکهای انگور می افتد .پر تشیا امکان دارد بالای برگها و نوده های کهنه که قبلآ مصاب بوده موجود باشد .اما بعضی علما از این نظر برخلاف است ومیگوید که اگر پرتشیا باشد یا نباشد سپور ها در زمستان زنده می ماند ودر بهار همرای نمو تاکها به فعالیت خود آغاز میکند وقتیکه سپور ها به نباتات سالم بالای برگها . نوده ها توسط باد انتقال یا فت در آنجا نمو و تکثر میکند و بسیا ر به آسانی از نبات مصاب به نبات سالم انتقال میکند عامل مذکور در حرارت (21الی 27) درجه سانتی گراد خوب فعالیت میکند اما اگردرجه حرارت از این درجه بالا یا پاین باشد از رشد و انکشاف می ماند.

مرض گموسیس ( شلم ) درختان خسته سنگی

این مرض در درختان زردآلو ، بادام ، شفتالو ، گیلاس ؛ آلو در اکثر باغ ها به مشاهده میرسد . طوریکه این مرض در اثر زخم های میخانیکی _ صدمات حشرات _ امراض قارچی و شرایط نامساعد محیطی و نمویی بوجود میآید. خروج شلم اکثرآ موجب پوسیدگی نصواری شاخه ها و تنه درختان متذکره میگردد. مرض شلم میتواند در درختانیکه رشد آنها در اثر استعمال آب زیاد و کود نایتروجن و یا هردو سریع گردیده وبه صورت خود به خود انکشاف مینماید . نظر به عوامل متذکره شلم از پندک ها _ نوده ها _ شاخچه ها و تنه درختان ترشح نموده و به خارج جریان مینماید. شاخه های آلوده به تدریج خشک شده و از بین میرود. همچنان درختان آلوده به مرض ضعیف گردیده ، حاصل کم میگردد و در طول چندسال ازبین میرود.
اگر میوه ها به مرض مبتلا گردد. شکل آنها هموار ، دایروی یا غیر منظم و رنگ نصواری تیره یا سیاه را اختیار مینماید و بعضی اوقات لکه های سرخ روی آنها مشاهده میگردد.
هیچ طرزالعمل نمیتواند از انتشار و شدت مرض جلوگیری نماید.
سفارشات :
1 _ انتخاب پایه و پیوندک سالم و مقاوم
2 _ تغذیه مناسب درختان
3 _ کنترول دوره های آبیاری
4 _ دقت در شاخه بری سبز و خزانی
5 _ شاخه بری درختان خسته دار در خزان
6 _ بیرون ماندن پیوندک درخت از سطح خاک
7 _ آبیاری صحیح بدون تماس آب با تنه درخت .
8 _ از استعمال زیاد کود نایتروجن جلوگیری گردد..
9 _ استفاده از بوردوپنت ، بردومکسچر
10 _ استفاده از ادویه جات کیمیاوی که در ترکیب شان مس باشد.

معلومات مختصر در مورد کاشت بادرنگ در گلخانه

خـــــــــاک
بادرنــــــــگ درمناطق ریگی ویاهم (کلی) قابل تربیه و کـــــــــشت می باشد برای انکه بادرنــــــــــــگ حاصل زوتر (کمی پیش از وقت) بدهــــــــد از این خاکهای ریگی که دارای مواد زیادعضوی می باشـــــــــــــــــد مناسب معلوم می شود. واگرحاصل فراوان مقصد باشد درانصورت خاکهای لوم ، سیلت لوم یا کلی لوم بسیار مفیـــــــــد به نظر می سد .ان خاکهایکه بادرنــــــــــــــــگ دران قابل زرع وتربیـــــــــه می باشد معلوم میشود که به اندازه زیاد ( زهکشی ) شده است تیار کردن خـــــــــاک در تربیه ونمـو بادرنگ رول مهم داشته باید گفـــــــت که بادرنــــــــــگ دران خــــــــــاکها باید کشت نشود که در مد ت کم تربوز ، خربوزه و کدو دران کشت شده باشـــــــــــــــــــد بخاطریکه دران افات باقی مانده نباتی وجود داشته برای کشت بادرنـــــــــــــــگ باحث افات وامراض می شود باید درتـــــــــناوب زراعتی بدون خـــــــــاند ان لگیومــــــی ، ســـــــــبزی ، سیلری ویا دیگربته های خاکی اصلاح شده شامل شود.
شرایــــــــــــط محیطی گلــــــــــــــــــخانه
مهم است که در رشد گیاه بادرنگ تحت کنـــــــــترول قرار گیـــــــرد این شراـــــیط شامل نور ، رطوبت ، عناصر غذای ،افتاب عوامل بیماری وافات باید تحت برسی قرار گیرد .کشت میتوان بعد از انتخاب گلد ان یا پیت ویا مخلوط خاک برگ و کود حیوانی کاملا بوسیده به این صورت کشت وبستر کشت تیار به بزر می شود .بته به نوع ان به نیم سانتی متر تا یک سانتی متر درعمق گلدا ن مورد کشت نمود مجموعه خاک داخل گلخانه باید دارای زهکشی قوی بافت یکنواخت دارای مواد کافی وبا چسپند گی لازم که با استفاده از فورمول های مختلف و مواد قابل حصول تهیه می گردد .خروج اب اظافی :ا بیاری گلدان باید از طریق رطوبت هروزه مورد برسی قرار گیرد . درصورت نیاز ابیاری گردد در تا ستان مکن روزانه چند بار و درتا بستان چند روز یک بار ابیاری می شودد .
استـــــــــــــــعمال پارو کــــــــــــــــود
بادرنگ از جمله ان سبزی است که نمو ان سریعــــــــترمی باشد بخاطر نمو سریعتـــــــــــران باید مواد غزای کافی درخاک موجود باشد . برای نموی بادرنـــــــــگ پاروی حیوانی و کیمیاوی استعمال می شود مگر بعضی از دهاقیــــــــــن به اندازه نسبتا کم از پاروی حـــــــــــــــیوانی (در یک جریب زمــــین ،5 ،2 ، تن ) استفاده می نماید. پاروی حیوانی منبـــــــــــع خوبی برای مواد عضــــــــــــوی و خاک می با شد بعضیاوقات پاروی ســــــــــــــــبزبا پاروی حیوانی یکجا ویا جدا از ان اســــــــــــــــــتعمال میشود . پاروی ســــــــــــــــبزازبوسیده شد ن ( گنده ) بته ها مانند سایــــــــبـین ، لوبیا چشــــــــم سیا ه ، لوبیا بخملی ، شبت و شبـــــــد ربه دست می اید. برای یک جریب زمــــــــــین از ( 9 الی 13 ) کیلو گرام نایـــــتروجن از(7 الی 11 ) کیلو گرام فاســــــــفورس و از (8 الی 13 ) کیلو گرام پتاســــــــتیم شاید اندازه خـوب ( معیـن ) پارو باشـــــــــد . اما شـــــــــــرکت کـــــیمیاوی افــــــــــــغان پارو برای یک جریب زمیـــن از (20 ) کیلوگرام یوریا (40) کیلو گرام دای امونــیم فا ســـــــــــــــــــفید رامفید ســــــــــفارش کرده است . در خاکهای که دارای ســــــیلت لوم و کـــــــــــلی لوم است نسبت به خاکهای ریگی استعمال پارودادن کم می باشد . وهمچنـــــــــــان نایتروجن برای نــمووانکشــــــــاف بد نه بادرنـــــــــــــگ به شکل دوامدار بســــــــیار مهم بونده و تغــــــــــم این میـــــــوه هم به نایتروجن زیاد ضرورت دارد . کود دهی بادرنـــــــــگ درگلــــخانه به کود زیاد ضرورت دارد تنــاسب باشـــــــــــد ، زیرا مقدار محصول گلــــــخانه در واحد وسطع بوته های بادرنگ جزب می شود و مصرف می شود .
نایـــــتروجن: ازمهمترین کود بوده جهت رشد در صورت کمبود ان ابتدا برگ پاهینی بوته کمرنگ شده در صورت ادامه کمبود نایتروجن تمام برگ ها زرد می شود و میوه کوتاه میشود .
فاســـــفورس: توسعه ریشه رول دارد . کمبود ان در گیاه بادرنگ به اسانی قابل تشــــخیص است کوچک ماند ن برگ ها انتهای در ینها لکه های قهوه ای کوچک روی برگها مسن از علا یم کمـبود است .
پـتاســــــــیم : کمبود ان از زرد شد ن حاشیه برگ های مسن ترمی توان تـــشخیض نمود زرد بداخل برگ سراحیت نموده وحاشیه برگ دو چار سوختگی میشود .
مگـــــــنزیم : فا صـــله در برگ ها ویا برگ رگها زرد می شود لکه های قهوه ای وسوختگی مانند برگ های مسن دیده میشود .
اهـــــــــــن : درصورت کمبود ان برگها ودررگبرگها زرد شده از پاهیـــــــــن توســــــــــعه پیــــــــدامی کند .
کشـــــــــــت و فاصـــــــــــله
چنانچه می دانیم بتـــــــــه بادرنـــــــــــگ نازک بد ن بوده و تــــــــــخم ان در خاکهای سرد سبز نمی شود .باید کشت کردن ان تا وقتی معطل شود که هم خطرات هوای سرد از بین برود . باانکه می دانیم کشت کردن وقتی این میوه اهمیت فراون اقتصادی دارد از این روبعضی از دهاقین با وجود خطرات هوای سرد بازهم بادرنگ را کشت کرد ه وبرای بدست اوردن حاصلی وقتی ان کوشش می نماید . اما این فـــقد شکل قمار دارد.ولی بعضی از دهاقین بادرنگ را سه مرتبه با وقفه یک هفته ای کشت می نما یند .که کشت اولی ان با احتمال یخ زده گی اخری (10) روز پیش می باشد . اگر یخ زده گی به وجود نیاید . دران صورت از حاصلی وقتی استفاده می کنند واگریخ زده گی به و جودامد . دران صورت ازحاصلی وقتی استفاده می کند واگر یخ زده گی به وجود امد بازهم حاصل ان به کلی متضرر نشده از بادرنگ کشت انری هم استفاده می شود .وهمچنان بعضی از دهاقین تخم های بادرنگ را در دو عمق مختلف کشت می نمایند.ان تخم هایکه سطعی کشت شده باشد . زود سبز می شود اگر همین تخم های سطی به وسیله یخ زده گی از بین برود . بعد تخم ها یکه عمق کشت شده سبز می شود . اگرتخم ها درچند ین وقفه در یک جای کشت شده وسبزشود ان وقــتدر بین انها باید بته ها برای حاصل انتخاب شود . که بسیارخوب نمو کرده با شد باقی بته باید اززبین برده شود .اما در نقاط مختلف جهان بعد از سبز شدن بالای بته ها کلاه گرم ( Hot Cap ) می گزارند همان است که زوتر حاصل برمی دارند از ین حاصلات بادرنگ از(1 الی 4) بدون انکه ازیخ زده گی اسیب پزیر شود وقتر به مارکیت ها اورده می سود . در نقات استواهی و نیه استواهی جهان بادرنگ در ان زمان کشت میشودکه برای حاصل ان نقاط زیاد موجود است . تخم بادرنگ گروپ ، گروپ دربین قطار ها از (120 الی 150 ) یا (180 ) سانتی متر به فاصله کشت می شود فاصله بین قطارها از(201 ) الی (240) سانتی متر بوده درهرگروپ چندین تخم انداخته میشود وقتی تخم سبزشد در هرگروپ دو وسیله دست و یا ماشین در قطارهای دوامدارکشت می شود .بدین ترتیب دریک جریب زمین از (1000 ) الی (1200 ) گرام تخم انداخته میشود . از این دوفاصله در بین قطارها از ( 120 ) الی (150 )یا(180 ) سانتی متر می رسد. وفاصله بین بته های این قطار ها به ( 45 ) الی (90 ) سانتی متر میرسد . بعضی اوقات بته های بادرنگ در اطاق های سبز یا اطاق های گرم از ( 3 ) الی (4 ) هفته پیش ازانتقال به زمین ( کورد ) دربکس های چوبی محکم ، گلدان ها ویا قطی ها کشت می شود ودروقت کشت کردن ان بته ها طوری از قطی ها جدا می شود که به ریشه های ان اسیب نرسد .باید گفت که تمامی سبزیهای خاندان کیوکربیتاسی بدون چایئتی به وسیله تخم تکثیر می نماید .(چایوتی به واسطه ان میوه ها که تخم های خاص دران بوده خوب پخــته شده (سرزده باشد ) سبز می شود ) چایوتی بعضی اوقات به وسیله قلمه از بیخ بته ها گرفته شده وسبز می شود . قلمه ها ساختما ن تکثیری ریشه کشیده و بعد به جاهای مناسب انتــــــــقال می شود .چایوتی ســـــــبزی منـــــــــــــــاطق استواهی و نیمه اســـــــتواهی می باشــــــــــــــد .
خیــــــــــــــــــــــــشاوه
به خاطرکنترول گیاه هرزه بادرنـــــــــــــــــــگ به خیشاوه سطی ضرورت دارد .دروقت خیشاوه شاید به تاکها ضرررسد . بعد از ان که تاکها در زمین کورد پت شود شاید بته های بزرگ وگیاه هرزه به وسیله دست کشیده شده و دورمی شود . همچنان به استعمال مواد کیمیاوی هم گیاه هرزه تحت کنترول قرار می گیرد .
اَبیاری
برای بد ست اورد ن حاصل با کـــــــیفیت خوب لازم است برای کشت بادرنـــــــــگ اب کافی داد ه شود. دروقت اب دادن خیشاوه کردن باید ریشه های ســــطی بادرنگ در نظر گرفته شود . اگرجلوگیری از طبقه سخت بادرنگ صورت نگیرد امکان دارد طول ریشه های بادرنگ به عمق ( 120 ) سانتی متر برسد .عموما در فصل بادرنگ باید به اندازه ( 45 )الی (60 ) سانتی متر اب برای این میوه داده شود .اب داد ن برای این میوه به شکل قطره ای جوچه . موج .بسیار معمول می باشد . مگراندازه ان محدود بوده درصورت امکان اب داد ن به شکل سپرینکل(Sprinklar) بسیار مفید می باشد .
شاخـــــــه بری
شاخه بری نقش بسیار مهمی در رشد و باردهی بوته بادرنگ دارد بنابراین برای انجام صحیح آن نیاز به دقت و تجربه کافی می باشد . تا زمانی که ارتفاع بوته به 30 سانتی متر برسد ، شاخه بری انجام نمی گیرد . پس از آن بسته به رقم تعدادی از شاخه های فرعی ، گلها و یا میوه ها به تدریج از بوته حذف می گردد . این عمل باعث افزایش توان گیاه برای رشد شاخه های اصلی خواهد شد . در نتیجه با افرایش انرژی گیاه برای تولید ساقه و برگهای اولیه ، گیاهی شاداب وقوی خواهیم داشت در فصل بهار نیز بعنوان شاخه بری ، جوانه انتهایی در شاخه های فرعی بوته بادرنک بعد ار ظهور برگ پنجم حذف می گردد. نوع دوم شاخه بری در بادرنگ مربوط به حذف برگهای مسن گیاه می باشد و در طول دوره رشد به صورت تدریجی انجام می گیرد . در انجام این شاخه بری برگهای پیر و مسن از پائین بوته به تدریج حذف می گردد . البته در هر نوبت شاخه بری نباید بیش از 2-3 برگ از گیاه حذف شود و به طور تقریبی 20 تا 25 برگ روی بوته باقی بماند . باید دقت شود در طول دوره رشد تعادل بین برگ تولید شده توسط گیاه و برگهای شاخه بری شده به هم نخورد .
جمــــــــع اوری بادرنــــــــگ ازبــــــــــته ها
شاید بادرنــــــــگ به کـــــــمترین وقفه ها از زمین جمــــــــــــع اوری شـــــــود تا جلوگیری از پخته شدن و کلان شدن بیش ازحد انها شود جسامت بادرنــــگ نشان دهنده مقـــــصد استـــــعمال انها را نیز نشـــــان می دهد .بادرنگ مطابق شرایط اقلیمی در ظرف ( 3 _4 ) روززمین جمع اوری شده ودر وقت حاصل فراون انهارا بدون وقــــفه جمــــع هرروز جمـــع اوری کرده می تواند. این میوه سبز ( 3 الی 5 ) سانتی متر قطر داشته به زیبای مارکیتها می افزاید. برای تهیه کردن اچار طول بادرنگ ( 6 الی 10 ) سانتی مترمی باشد دروقت جمع اوری هرروزبادرنگ میوه های بد قواره وزیاد پخته شده راجمع ودور می اندازد تا از میوه باقی مانده به شکل دوامدارحاصل به دست اورد .اقسام مناسب بادرنگ که برای تهیه اچارانتخاب شده چند روزپیش نسبت به بادرنگهایکه به خوراکه تازه جداشده است پخته وکاری جمع اوری ان به فرمایش فابریکه ها به پیش می رود . همچنان حاصل بادرنگ های کوچک برای دهاقین نسبت به حاصل بادرنگ های بزرگ به قیمت های بلند فروخته می شود مگربازهم این قیمت برای کمی مقدار ان کفایت نمی کند .میدانیم که جمع اوری بادرنگ توسط دست صورت می گیرد مگردربعضی کشور های خارج ماشین های مخصوص برای جمع اوری بادرنگ استفاده می شود. که میوه را به جاهای خاص ان انتقال می دهد . درانجا کارگران تجربه کارمیوه داشته به اساس درجه انهارا از هم جدا کرده در وسایل مناسب ومخصوص جابه جا می نماید.بعدان میویکه برای خوراک تازه جدا شد بعد شستن موم زده میشود با انکه استعمال موم مصارف ازیاد کرده امادرنگـــــــــــهداشت وانتقال میوه بسیارموثر واقع می شود. عموماً با درنگ به مارکیـــــــــت های دور دست تحت شرایط مخصوص فرستاده می شود به اساس شرایط جوی و مصافه راه برای انتقال میوه از موتر های مخصوص و مجهز به یخ استفاده صورت می گــــــــیرد .

مقدار وزمان مصرف کود

مقدار مصرف کود درتمام خاک ها وبرای همه نباتات یکسان نبوده بلکه نظر به آب وهوا ،زمان مصرف ،شیوه مصرف ،نوع نبات ونوع خاک تفاوت دارد هرچی شرایط برای رشد ونموی نبات مساعد باشد به همان اندازه کود بیشتر ضرورت است .همچنین درشرایط موجودیت آب وآبیاری کافی که شست وشو بیشتر صورت می گیرد وبه کود زیاد تر نیز ضرورت است. هر نبات نظر به ضرورت خود عناصر غذای را از خاک می گیرد. مقدار مصرف عناصر نظر به مرحله رشد نبات نیز متفاوت است ، مصرف کود پس از گرده افشانی کم می شود. بعضی نباتات به یک عنصر کمتر وبه عنصر دیگر بیشتر ضرورت دارد مثلا فامیل حبوبات که به نایتروجن کمتر نسبت به فاسفورس ضرورت دارند. مقدار کود نظر به نوع خاک نیز تفاوت دارد درخاک های ریگی که شست وشو سریعتر صورت می گیرد نیاز کودی نیز زیاد است ومصرف کود باید در چند مرحله صورت بگیرد تا از دسترس گیاه خارج نگردد. درمقدار وزمان مصرف کود چندین عوامل (نوع نبات ،مرحله رشد، نوع خاک، مقدارآبیاری ومسایل اقتصادی ) دخیل است وهردهقان نظر به تجارب خود با درنظر داشت نوع خاک ونوع گیاه ومقدار آبی که دراختیار دارند مقدار کود را تعین ومصرف می نمایند .

آبیاری قطره‌ای و روش های تطبیق آن‏

تعریف آبیاری قطره‌ای

آبیاری قطره‌ای عبارت است از روشی که در آن آب با فشار کم از روزنه یا وسیله‌ای به نام قطره چکان از شبکه خارج و به صورت قطراتی در پای گیاه ریخته می‌شود. گاهی این نوع آبیاری را آبیاری موضعی نیز می‌نامند. شبکه‌ای که آب را در سراسر مزرعه توزیع می‌نماید به کمک قطره چکان و با فشار کم در روی زمین پاشیده می‌شود. از مشخصات این روش تحویل آب به گیاه با فشار کم در منطقه توسعه ریشه‌ها، در سطح زمین (در زیر خاک) می‌باشد تا مساحت و عمق کوچکی از سطح خاک خیس شود.
آبیاری قطره ای به کلیه روش هایی اطلاق می شود که در آن آب به میزان کم و حدود ۱ تا ۱۰ لیتر در ساعت و به آرامی در نزدیک گیاه تخلیه شود. به همین دلیل این روش آبیاری به روش آبیاری با حجم کم معروف است.
در این روش آب، ممکن است مانند آبپاش ها از بالا پخش شود و یا آنکه مانند قطره چکان های سطحی مستقیما در خاک ریخته شود. در برخی از روش ها آب از زیر خاک وارد منطقه ریشه گیاه می شود، مانند قطره چکان های زیر سطحی.
در آبیاری قطره ای، آب در یک سیستم لوله ای در مزرعه توزیع می شود و دستگاه یا وسیله مکانیکی که آب از آن به خارج گسیل و در اختیار گیاه قرار می گیرد خروجی یا قطره چکان نام دارد.
خروج آب از قطره چکان می تواند به صورت قطره، حباب و یا یک جریان کوچک پیوسته باشد. حتی وسیله پخش ممکن است یک آب پاش بسیار کوچک باشد.
قطره چکان ها طوری طراحی و ساخته شده اند که فشار آب را کاهش داده و به حدود ۲۰ تا ۲۰۰ کیلوپاسکال برسانند. روش آبیاری قطره ای یکی از روش های آبیاری تحت فشار محسوب می شود که در آن فشار آب بسیار پایین است.

نیاز اجرا به آبیاری قطره ای چیست؟

نگاهی به تاریخ آب و آبیاری در جهان نشان می دهد که در سال های اخیر روش های متعددی در زمینه آبیاری زراعتی ابداع شده است. کمبود آب، وضعیت نامناسب آب و هوا، پستی و بلندی زمین، کیفیت نامطلوب آب و عدم دسترسی به نیروی کارگر از جمله عواملی هستند که در پیدایش این روش ها موثر بوده اند.

چه نوع آبیاری قطره ای برای کجا؟

انتخاب روش های آبیاری هر کدام مناسب استفاده در شرایط خاصی هستند، که در آن باید به شرایط منطقه، نتایج آزمایشات آب و خاک، نوع کشت، کیفیت آب و خاک و شرایط اقلیمی توجه کرد. در زیر برای روش های آبیاری مختلف موارد استفاده ای را بیان کرده ایم که می تواند به عنوان راهنمایی کلی مورد استفاده قرار گیرد

روش آبیاری قطره ای با روش یک ردیفه:

– مناسب جهت درختان و گیاهانی که دارای نیاز آبی کمی هستند
– فاصله کشت گیاهان به هم نزدیک باشد.(کمتر از دو نیم متر)
– مناسب سال های اولیه رشد درختان

آبیاری قطره ای با روش دو ردیفه:

– مناسب جهت درختان و گیاهانی که دارای نیاز آبی زیاد هستند.
– فاصله کشت گیاهان به هم نزدیک باشد. (کمتر از ۳ متر)
– درختان مسن و باغات میوه (به ویژه در صورت تغییر روش آبیاری سنتی به قطره ای)

آبیاری قطره‌ای با روش لوپ یا حلقه‌ای :

– مناسب جهت درختان و گیاهانی که دارای نیاز آبی متوسط تا زیاد هستند
– فاصله کشت گیاهان زیاد باشد (بیشتر از ۴ متر)
– درختان جوان تا مسن (درختان جوان با تعداد قطره چکان کمتری آبیاری می شوند و به مرور و با رشد آنها به تعداد قطره چکان های اضافه می شود)

آبیاری قطره‌ای نواری یا تیپ:

– مناسب گیاهان ردیفی و کشت های بوته ای با فواصل کم
– عموما برای کشت های یکساله مانند صیفی جات استفاده می شود

آبیاری با بالبر:

– برای درختان با نیاز آبی بالا
– درختان مسن
– مناسب برای جاهایی که آب به صورت نوبتی در اختیار کشاورز است.
– کیفیت فیزیکی آب خیلی مناسب نباشد
– باغات قدیمی با فواصل زیاد

انواع آبیاری قطره‌ای یا موضوعی

1-آبیاری موضعی با روش یک ردیفه

۲- آبیاری موضعی با روش دو ردیفه

۳- آبیاری موضعی با روش لوپ حلقه ای

۴- آبیاری موضعی با روش تیپ نواری

۵- آبیاری موضعی با روش بابلر

۶- آبیاری موضعی زیر سطحی

۷- آبیاری موضعی تراوا

۸- آبیاری موضعی سفالی

۹- آبیاری موضعی مه پاش Mist

۱۰- آبیاری موضعی میکروجت اسپری

۱۱- آبیاری موضعی ثقلی کم فشار

روشهای آبیاری موضعی (Localized Irrigation)

در این روشها آب مورد نیاز گیاه از طریق شبکه لوله‌ها در سطح مزرعه توزیع و توسط وسایل خروجی، مستقیما در اختیار گیاه قرار می‌گیرد.از آنجا که بخشی از سطح زمین اطراف گیاه خیس می‌شود، به همین جهت به روشهای آبیاری موضعی (Localized Irrigation) موسوم شده‌اند.
قدیمیترین روشی که بکار گرفته شده، آبیاری قطره‌ای است که از اواسط دهه ۱۹۶۰ همزمان با تولید لوله‌های پلی‌اتیلن توسعه یافته است.در حال حاضر وسائل خروجی مورد استفاده با عنوان کلی گسیلنده بسیار متنوع می‌باشند.روشهای آبیاری موضعی مانند دیگر روشها دارای مزایا و محدودیتهایی می‌باشند.
آبیاری موضعی عبارتست از پخش آهسته آب بر سطح یا زیر خاک به صورت قطرات مجزا ، پیوسته ، جریان باریک یا اسپری ریز از طریق قطره چکان نهایی که در طول خط انتقال آب قرار دارند . آبیاری موضعی دارای روش‌ها و مفاهیم متعددی مانند آبیاری دریپ ، آبیاری زیر بستری ، آبیاری فواره‌ای و آبیاری اسپری است .
سیستم آبیاری موضعی معمولاً جهت آبیاری درختان ، بوته‌ها، درختچه‌های انگور، باغ‌ها، و …بکار گرفته می‌شود و شامل کنترل مرکزی ( فیلتراسیون و ایستگاه پمپاژ ) – خطوط آب‌رسان اصلی و خطوط آب‌رسان فرعی و لوله‌های لترال و یا آبده می‌باشد که جنس این لوله‌ها اکثرا پلی اتیلن سنگین (H.D) و جنس لوله‌های آبده از پلی اتیلن سبک (L.D)می‌باشد.در روی لوله‌های لترال قطره چکان نصب می‌گردد.روش لوله‌های لترال معمولاً به صورت خطی یا لوپ در اطراف درختان مورد نظر خواهد بود . آبدهی قطره چکان‌های مورد استفاده در این سیستم از ۲ لیتر در ساعت تا حدود ۲۴ لیتر در ساعت متغیر می‌باشد و در شرایط معمولی از قطره چکان‌های ۴ لیتر در ساعت استفاده می‌گردد.

قسمت‌های مختلف سیستم آبیاری موضعی ( آبیاری قطره‌ای) :

لوله‌های پلی اتیلن اصلی (H.D)، لوله‌های آبده پلی اتیلن (L.D) ، فیلتراسیون و ایستگاه پمپاژ.
آبیاری موضعی آسان‌ترین راه آب دادن به هر گیاه مانند درختان و تاک‌ها ست و کمبود رطوبت خاک را قبل از پیداش مکش بالاتر اثر مصرف آب به وسیله گیاه از طریق تبخیر و تعرق ، بر طرف می‌سازد . یک سیستم آبیاری موضعی به علت کاربرد موثر آب و نیروی کارگردارای مزایای اقتصادی منحصر به فرد است .

مزایای سیستم آبیاری موضعی ( آبیاری قطره‌ای)

آبیاری قطره‌ای نیز مانند هر روش دیگری دارای محاسن و معایبی است. این مزایا و معایب عمدتا از نظر فنی، اقتصادی و یا عوامل مربوط به رشد گیاه است.
بنابراین در هنگام انتخاب روش آبیاری قطره ای لازم است تا این موارد مد نظر قرار گیرد.

صرفه جویی در میزان آب و هزینه‌ها :

آبیاری موضعی هزینه‌های بهره برداری را کاهش می‌دهد و این مسئله اساسی در این روش جدید است . سیستم‌های موضعی به آب کمتری نسبت به سایر سیستم‌های متداول آبیاری نیاز دارد . مثلاً در باغات درختان جوان ، آبیاری با سیستم موضعی تنها نصف آب مورد نیاز آبیاری بارانی یا سطحی مصرف می‌کند . با مسن تر شدن درختان ، صرفه جویی در آب با سیستم موضعی کاهش می‌یابد ما هنوز برای بسیاری باغداران آبیاری موثر با سیستم موضعی به علت کمبود و قیمت بالای آب ، اهمیت دارد . هزینه کارگر برای آبیاری را می‌توان کاهش داد ، زیرا در سیستم موضعی کافی است که پخش آب تنظیم گردیده و سیستم به کار انداخته شود . این تنظیم‌ها توسط وسایل اتوماتیکی انجام می‌گیرد که نیاز به کارگر چندانی ندارد .

عملیات زراعی آسان‌تر :

از آنجا که بیشتر سطح خاک هرگز با آبیاری موضعی خیس نمی‌شود ، رشد علف هرز کاهش می‌یابد . در نتیجه هزینه کارگر و مواد شیمیایی برای کنترل علف هرز پایین می‌آید . همچنین چون با آبیاری موضعی خاک کمتری خیس می‌شود ، عملیات زراعی دیگر در باغات را می‌توان لاینقطع ادامه داد . مثلاً در گیاهان ردیفی ، فاروهایی که کارگران روی آن‌ها راه می‌روند نسبتاً خشک و محکم باقی می‌ماند .
کودها را می‌توان در آب آبیاری تزریق نمود که با این کار نیازی یه نیروی کارگر برای پخش آن‌ها روی زمین نیست . برای این منظور کودهای بسیار محلولی در بازار موجود بوده و انواع جدید آن‌ها کودپاشی از طریق سیستم موضعی را گسترده ساخته است . به علت کنترل بیشتر روی محل و زمان پخش کود با سیستم موضعی ، کارایی کود پاشی افزایش یافته است .

به‌کارگیری آب شور :

آبیاری‌های مکرر رطوبت خاک را در حدی نگه می دارد که بین دو حالت خیلی خشک و خیلی ترنوسان نمی‌کند و بیشتر قسمت‌های خاک از هوای کافی برخوردار است . خیس ماندن خاک بین آبیاری‌ها ، نمک‌های موجود در محلول را رقیق تر نگه می دارد . به همین جهت در سیستم موضعی می‌توان از آب با شوری بیشتری نسبت به سایر روش‌های آبیاری استفاده کرد .
مورد استفاده در خاک‌های صخره‌ای و شیب‌های تند : سیستم‌های آبیاری موضعی را می‌توان طوری طراحی کرد که در هر نوع توپوگرافی به نحو موثر قابل استفاده باشد . در اراضی صخره‌ای ، حتی اگر فاصله بین درختان نامنظم و اندازه آن‌ها متفاوت باشد ، می‌توان آبیاری موضعی را به نحوی موثر به کار گرفت زیرا آب بسیار نزدیک به هر درخت پخش می‌شود .

● معایب آبیاری موضعی :

هزینه اولیه بالا

هزینه نسبتاً بالا ، گرفتگی قطره چکان‌ها ، ایجاد شوری موضعی و پخش نا منظم و لکه لکه‌ای رطوبت خاک از معایب اصلی سیستم‌های آبیاری موضعی بشمار می‌آیند.

گرفتگی :

چون خروجی فطره چکان‌ها بسیار ریز هستند ، ذرات معدنی یا آلی موجب گرفتگی آن‌ها می‌شوند . گرفتگی باعث کاهش دبی تخلیه ، غیر یکنواختی پخش آب و در نتیجه صدمه به گیاه می‌گردد . در برخی موارد ، ذراتی در آب آبیاری موجود است و قبل از ورود به شبکه لوله‌ها تصفیه نمی‌شود . در موارد دیگر ، ذرات در داخل خط لوله یا با تبخیر آب از روزنه قطره چکان‌ها بین آبیاری‌ها وارد آب می‌شوند .اکسید آهن ، کربنات کلسیم و بقایای جلبک و میکروب‌ها در بعضی سیستم‌های آبیاری تشکیل شده‌اند . تصفیه شیمیایی آب منجر به حذف یا کاهش مشکل گرفتگی قطره چکان‌ها می‌گردد .

یکنواختی :

بیشتر قطره چکان‌های موضعی دارای فشار سرویس پایینی هستند ( ۵ تا ۱۰ متر ) . اگر مزرعه دارای شیب تندی باشد ، دبی قطره چکان در خلال آبیاری تا حدود ۵۰ درصد پیش بینی شده تغییر کرده و بعد از بستن آب ، قطره چکان‌های پایین تر همچنان به تخلیه آب ادامه می‌دهند . برخی گیاهان بیشتر و گیاهان دیگر کمتر آب دریافت می‌کنند. البته این مسائل با طراحی دقیق رفع می شود.

شرایط خاک :

بعضی خاک‌ها دارای سرعت نفوذ نهایی کافی برای دریافت دبی تخلیه قطره چکان‌ها نبوده و تولید روان آب یا شرایط ماندابی می‌نمایند. معمولاً خاک‌های شنی ، به ویژه با لایه بندی افقی اندک ، برای آبیاری موضعی بسیار مناسب می‌باشند . این‌گونه لایه بندی برای آبیاری موضعی مفید است زیرا حرکت جانبی آب را افزایش داده و حجم بیشتری از خاک را مرطوب می‌سازد . تجربه نشان داده است که خاک‌های دارای بافت متوسط مناسب آبیاری موضعی بوده ، اما برخی خاک‌های بافت ریز روان آب تولید کرده‌اند.

تجمع نمک :

نمک‌ها در سطح خاک تجمع یافته و خطر بالقوه‌ای برای گیاه فراهم می‌سازد زیرا باران‌های سبک املاح را به ناحیه ریشه گیاه منتقل می‌سازد . بنابراین ، وقتی بعد از دوره تجمع نمک باران می‌آید ، آبیاری بایستی طبق برنامه ادامه یابد تا به اندازه ۵ سانتی متر باران وارد خاک شود و نمک‌ها را از ناحیه ریشه گیاه خارج سازد .
در هنگام آبیاری موضعی ، نمک‌ها در زیر سطح خاک و پیرامون حجم خیس شده خاک با قطره جکان نیز تجمع می‌یابد . خشک شدن خاک بین آبیاری‌ها موجب حرکت معکوس آب خاک و انتقال نمک از پیرامون ناحیه خیس شده به طرف قطره چکان می‌گردد حرکت آب بایستی همیشه دور از قطره چکان باشد تا از صدمات ناشی از نمک جلوگیری شود. بهتر است دور آبیاری همیشه ۱ روز انتخاب شود.

خطرات :

اگر حوادث کنترل نشده ای موجب قطع آبیاری گردد ، به گیاه سریعاً صدمه وارد می‌شود . زیرا توان ریشه‌ها برای گرفتن آب و مواد غذایی به حجم نسبتاً کوچک خاک خیس شده محدود می‌گردد.
با شکستن خط لوله انتقال آب اصلی یا درست کار نکردن سیستم تصفیه ، مقداری مواد زاید وارد آب می‌شود . با بروز این گونه حوادث ، تعداد زیادی از قطره چکان‌ها دچار گرفتگی می‌شوند که بایستی تعمیر یا تعویض گردند . مهمترین مساله پس از اجرای سیستم بهره برداری و نگه داری است که متاسفانه به این نکته مهم کمتر اهمیت داده می شود و همین مساله باعث ایجاد مشکلات فراوان پس از اجر اخواهد بود.